Teknoloji.Tc

Görüntü gibi sesin de derinlik duygusu uyandırması durumuna üç boyutlu ses denir. Tıpkı görme duyusu gibi duyma duyusu da İki ayrı yoldan aldığı sesleri birleştirdiğinden görmede olduğu gibi duymada da üçboyutluluk vardır. Bundan başka, üçboyutlu ses sağlayan önemli bir nokta da, görüntüde yer değiştiren ses kaynağına göre, bu kaynakla ilgili sesin de yer değiştirmesidir.Üçboyutlu sesi sağlayabilmek için çeşitli noktalara yerleştirilmiş mikrofonlarla ayrı sesyollanna alman sesin gösterim sırasında salonun başka başka noktalarına yerleştirilmiş ses vericilerle verilmesi gerekir.

Sinemada bu tür bir deneme, daha sesli film çıkmadan Gance tarafın-dan 1927 Nisan’ında “Napoleon” filminde kullanılmıştı. Filmden ayrı olarak salonun çeşitli yerlerine yerleştirilmiş ses vericiler, sözgelişi Fransız Ulusal Marşını bu yoldan veriyordu. Gance, daha sonra, aynı filmin seslendirilmişinde (1935) ve 1936′da “Uon grand amour de Beethoven -Beethoven’in Büyük Aşkı’nda yine benzer yola başvurdu.

Bundan daha geniş bir deneme, Walt Disney’nin “Fantasia” (1940) adlı filminin bazı gösterimlerinde yapıldı. Disney, bunun için görüntülerden ayrı olarak 35 m.’lik bir ses kuşağı üzerinde yer alan dört ayrı ses-yolunu, salonun çeşitli noktalarına, hatla kollukların altına yerleştirilmiş ses vericilerle aktarıyordu. Fakat Fan-asounrf denilen bu işlem de, genişper-deler ortaya çıkıncaya kadar bir yana bırakıldı. Cinerama ve Cinema Scope’ta üç boyutlu ses de yer almıştı. Fakat üçboyutlu ses, aynı zamanda sinema salonunun donatımında oldukça değişiklikleri gerektirdiğinden birçok sinemalarda, bu arada yurdumuzdaki bütün sinemalarda, bu çeşit filmlerin ancak üçboyutlu olmayan örnekleri oynatılmıştır.