Teknoloji.Tc

iskenderiye kitaplığının raflarında yüzbinîerce papirüs tomarı korunmuştu. Yalnız “Bütün Bilgi Alanlarında Ünlü Eserlerin Katalogu” denen bir katalog, yüz yirmi ciltti. Kitaplığın başında ünlü bilgin Eratosten bulunuyordu. Platon’un (Eflatun) Akademi’de çok öğrencisi vardı. Aristoteles lisede daha çok Öğrenci toplamıştı. Ne akademi, ne de lise; İskenderiye mu-zeunTuyla (bugünkü anlamda üniversitesiyle) kıyaslanamazdı. İskenderiye’de daha görkemli bir bilim ocağı [...]

İnsanlar yerin de, göğün de, canlı yaratıkların da, varlıkların da tan* rılarca yaratıldıklarım düşünmeye alışmışlardı. Ampedokles ise, onlara, her şeyin zorunluk gereği meydana geldiğini; yani, tanrıların iradesiyle değil, öğelerin birleşmesiyle kendiliğinden oluştuğunu söylerdi. Ampedokles şöyle diyordu “Dünyada, hastalıklarla yaşlanmaktan koruyan şifalı ilaçlar vardır. Tümünü öğreneceksin, hepsini göstereceğim sana. Sen, yorulmadan esip tarlaları darmadağın eden rüzgârın [...]

Sözkonusu; yıldızlar da, atomlar da ve okyanuslardaki akıntılar ya da dünyamızdaki rüzgârlar da olsa, eşyalar arasındaki bağı ancak yargılarımızda sayı ve formüller yoluyla kavrarız. Sayı ve formülsüz ne uçak yapılabilir, ne tünel açılabilir ve ne de köprü kurulabilir bugün. Her gün dünyamızın dört bucağındaki okullarda milyonlarca öğrenci basit ve bileşik sayılardan sözeder; matematik, orantı ve [...]

Pitagoras’ın üçgenleri – Öğrenciler – Bilim, yarı dindi – “Pitagoras Davası” – Sayılar… – Formüller – Heraklit – Evrenin yasaları – Bir dönüşüm daha: Loğas öğretisi – Doğa durmaksızın değişip yerile-şir – Özverili bir bilge: Ampedofcles – Doğaya egemen olma – Gerçek nerdedir? Taşçı Mnesarkos’un oğlu Pitagoras günlerden biur gün Sisam adasından ayrıldı ve böylece [...]

Bilimlerden yana yeteneksiz ve teknik bulgulardan yana yaratıcı zekâdan da yoksun olmalarına karşılık, Romalılar, İki alanda büyük bîr ge-iişme gösterdiler: Kendilerini hukukun yaratıcısı yapan örgütlenme dehası ve büyüklük duygusu… Doruğuna ulaşan İmparatorlukta halk arılar gibi çalışır; art arda kentler kurulur ve yollar yapılırdı. Bir milyondan fazla nüfusu barındıran bu imparatorluğun kalbi Roma kenti, Atina’nın hazinelerini [...]

Roma egemenliği, M.Ö. I. yüzyılda yayılmaya başladı. Arşimet, Anİ-bal’m Roma’yı yendiği ve yeni fatihlerin yıldızının parladığı bir dönemde öldürülmüştü. Kresibiüs’un doğduğu yıi; Afrikalı Skipion, Kartaca-hian Zama’da yenmişti. Herone’un yaşadığı dönemde Roma’nın savaş arabaları Mısır’da gösteri yaparak dolaşmaktaydılar. Cumhuriyetin belli başlı limanlarından biri olan İskenderiye (ötekiler: Suriye’de Antiokia, Karadeniz’de Olbia’ydı) yükselmesini sürdürüyordu. Roma’nın birbirini izleyen fetihleri [...]

Arşimet yolu açmıştı. Keşiflerini somut deneylerle kanıtlamaya tutkulu olan hayranları, onun aydınlattığı bu alanda hızla ilerlemeye başladılar. Doğrusu, az fırsat da çıkmadı değil önlerine… Kervanların ve savaş arabalarının eksik olmadığı, her köşe başında birtakım girişimcilerin bittiği, limanındaki çeşitli gemilerin ticaret yaşamına günden güne canlılık verdiği bu kocaman ve hareketli Siraküsna kentinde binlerce pratik sorunla karşılaşılmaktaydı. [...]

Ölçme çarpma – Yunanlılar ve geometri – Pito-garas ve Filalaus – Bilimin esinledriği ilk tetnik: Mimarlıktır – tik iplikçimlik – Kentlerdea – Evelid – Apollanivs, Hipporkos ve arşi-met Fitiğin dalı olarak Mekanik – Vida, dişli çark ve matkap – Taşıtlar ve ulayım – Cam – Kubbeler – Yine Maden. Bilimin ilk yaratıcaları, Küçük As-ya’daki Yunan [...]

Gecenin bölümleri için her iki ülkede de su saatleri kullanılırdı. Zaman Ölçüleri, belirli boyutlarda ve aşamalı kaplardan ya da kaplara su akıtılarak saptanırdı. Mısır’da suyun ağır ağır akıtıldığı kap koni biçimindeydi. Bu nedenle hiçbir zaman doğru ve kesin sonuç sağlayamamıştır; çünkü, ancak duvarları parabolik eğiklikte olan bir kaptan su eşit uzaklıklardan eşit zamanlarda alçalır. Ölçtükleri [...]

Bilimle birlikte, dalgın bilginler üstüne fıkralar da doğmuştur. Bunlardan birinde Tales’ten söz edilir. İnsanlar Tales’in yıldızlara niçin baktığım pek anlayamazlardı ama, bir kez dalgınlıkla kuyuya düştüğünü ve Trakyalı köle bir kadınının kendisine: “Sen göktekileri bilmek isterken, ayaklarının altındakini görmüyorsun!” diyerek çıkıştığını gülerek anlatırlardı. Geçmiş çağda çatışmak; kölelerin, zanaatçıların ve köylülerin, ticaret de, tüccarların işiydi. Bilgin, [...]