Bilinen domuz gribinine benzer bir grip te ispanyol gribi. Bir çok can alan ispanyol gribi İtalyan general Mario Lombardo’nun minik kızı Rosalia Lombardo’yu da pençesine kıstırdı. Kızının ölümüne dayanamayan baba onu görmek istediğinden mumyalayıp 90 yıldır bir değişime uğramadan kalmasını sağladı. Onun isteği yıllar sonra bile kızının yaşıyormuşçasına bir cam fanus içinde insanlara gülümsemesiydi. Sicilya bölgesinde bulduğu Alfredo Salafia, kızını mumyalayarak cam bir mezarın içerisine koydu. Ancak bunu nasıl yaptığını kimseye söylemedi ve hayatını kaybettiğinde sırrını da kendisiyle kaybetmiş oldu. Palermo Üniversitesi’nde çalışan arkeolog Piombino Mascali bu sırrı çözdü. Arkeolog, bulduğu el yazması notta Alfredo Salafia nın kızı nasıl mumyaladığını yazdığını gördü. Tıp tarihinde de çok önemli yeri olan el yazması not üzerinde araştırmalara devam ediliyor.

Dedal gibiler çoğalıyordu.

Kendilerini söylence ustasının torunları sayanlar, artık yalnız demirciler, marangozlar ve heykeltıraşlar değildi.

Siraküsa’da ve İskenderiye’de el-İerinden her iş gelen ustalar vardı; hem de pek çok…

Bir yapıya ağır taş blokları kaldırmak gerekirse, makaraları bileşik bir mekanizma halinde birleştirebilen “planga ustası”nı çağırırlardı.

Su değirmenlerini, büyük derinliklerden su çekme tesislerini “makine tısstalan” demir ve taş gülleleri uzağa atan mancınıkları da “mancınık ustaları” yaparlardı.

“Harika ustaları” da vardı.

İskenderiye tapmaklarında kapılar otomatik olarak açılırdı. Bir bronz kâhin heykeli tören kürsüsünde ateşi yakar ve tanrılara şarap sunardı. Bayram günlerinde madensi bir ses duacıları tapınağa çağırırdı.

Bunlar hep “harika ustaları “nm işiydi.

Mekanikle yalnız ustalar uğramazlardı.

Daha Platon güney İtalya’dayken, Tarentli bir Pitagorascı olan arkadaşı Arşit, makaraların özelliklerini incelemişti. Aristoteles mi, öğrencilerinden biri mi mekanik üstüne bir kitap yazmıştı. Bu kitapta, manivela, palanga, terazi ve dişliler sözkonusuy-du.

Yine aynı kitapta bir dişli döndürülünce, ikinci ve üçüncü dişlilerin de dönebileceği söyleniyordu.

Siraküs’da, bir matematikçi ve mühendis olan Arşimet yalnız yapı işlerinde ve savaşta kullanılan araçlar yapmakla kalmamış, mekanikteki yasaları da açıklamıştı.

Ünlü İskenderiyeli mekanikçi He-ron, otomatlar yapmış ve “hava, ateş, su ve toprak sayesinde, hayatta bize faydalı olan çeşitli, şaşılacak makineler yapjmı üstüne” kitaplar yazmıştı.

Kitaplarından birine Heron şöyle başlar: “Bilgeler ve mekanikçiler, hava ve su sanatıyla uğraşılmasına yüksek bir değer verirlerdi. Mekanikçiler bu İşi, suyun gücü ve kudreti için, bilgeler de sanatların gerçek özü için takdir ederlerdi.”

Böylece, mekanikçüerin emeği, bilimi ve bilim de çalışmaları ilerletiyordu.

Eski çağlarda Babil’de ve Mısır’da bilimin doğmasına insan gücü ve deneyimi neden olmuştu.

Bilim, Yunanistan’da gelişti. Demokrit ve Aristoteles, bilimi o güne dek görülmemiş bir düzeye eriştirdiler.

Yüzyıllar sonra bilim eski yurduna, Mısır’a döndü. Mısır’ın İskenderiye kentinde deneylere dayanan bilimin gelişmesi, Yunanistan’a bakarak daha kolaydı.’

Maden ocaklarında, demirhanelerde ve yapılarda özgür insanların yerini köleler alalı beri Atina’da çalışma hor görülmeye ve köle işi sayılmaya başlamıştı.

İskenderiye’de iş buna kadar varmamıştı. Oradaki işliklerde, özgür zanaatçılar oğullarıyla ve işçilerle çalışıyorlardı.

Bilim gelişmişti. Aristoteles’inki gibi bir kafaya bile sığmaz olmuştu. Aristoteles, serpilip gelişen bilim İmparatorluğunu mirasçıları arasında bölmek zorunda kalmıştı. Muzeum’-daysa bilimlerin bu bölme işi daha da ileri gitti. Her şey bir kafaya sığmaz, bir çift el de her şeyi beceremezdi. Muzeum’da binlerce öğrenci öğretmenlerin yönetimi altında coğrafya, gökbilim, tarih, mekanik, matematik ve felsefe öğrenirlerdi. Bunlar o zamanki bilimlerin tümüydü. Euklidis burada ders vermiş, Arşimet matematiği burada öğrenmişti.

Muzeura, bir bilim ocağıydı. Daha çok bir işliğe benzerdi. Ayrıca tek bir işlik değil, baştı başına bir bilim sitesiydİ. Bir yerde fizikçiler, ötede gökbilimciler ve başka bir yerde de rhekanikçiler çalışırdı.

Hükümdarlar da okumak için buraya gelirlerdi. Hükümdar Ptolome-us, Euklidis’ten matematik öğrenmek için kolay bir yol göstermesini rica etmiş, Euklidis de: “Matematikte hükümdarlar için ayn bir yol yoktur” demişti.

Ortaçağ karanlığı, insan beyninin yaratıcı ve sorgulayıcı özelliklerini baskı altında tutan bir dönem olarak bilinmektedir.

Asırlar süren inanç yıllarından akıl ve mantık yıllarına geçiş Avrupa’nın sosyal, siyasal, kültürel ve ekonomik yapısını baştan sona değiştirmiştir. Galileo, Leonardo Vinci, Newton, Copernicus, Kepler gibi yaşadığı dönemi inanılmaz derecede etkileyen dahilerle başlayan aydınlanma devri,150 yıl içinde, endüstriyel devrime yerini bırakmıştır. Toprak sahipleri yerlerini fabrikatörlere bırakırken, geçimlerini tarımdan elde eden köylüler yeni düzenin işçi sınıfını meydana getirmektedirler. Fütüristler XXI. inci asrın, endüstri devrimden daha geniş kapsamlı dönüşümlerin yaşanacağı bir dönem olacağını ileri sürmektedirler.

Dünya bilgi üretebilenler, bilgiyi depolayabilenler, bilgiyi dağıtabilenler, bilgiye ulaşabilenler bilgiyi kullanabilenler ve bunları yapamayanlar olarak ikiye ayrılacaktır.

Sanayi devrimi işçiler yerlerini bilgi üreten beyaz yakalı araştırıcılara, fabrikalar büyük şirketlerin ve devletlerin kurduğu araştırma merkezlerine bırakacaktır. Küreselleşme bu değişimlerin uluslararası ilişkilere yansımasından başka bir şey değildir. Bu yazımızda önümüzdeki 20 sene içinde toplumu şok etmesi beklenen değişimlerin bazıları aktarılacaktır.

Maddenin makroskopik davranışlarını, yani çıplak gözle veya optik mikroskopla veya benzeri ölçü aletleri ile gözlenen dinamiklerini ve özelliklerini, klasik fizik (mekanik, optik, elektrodinamik, termodinamik) atomik boyutlardaki dinamiklerini ve özelliklerini kuantum fizik kanunları belirler.

Metrenin milyarda biri kadar küçük molekülerin, genel anlamda, atomik ve nükleer boyutlarda maddenin, dinamiğini belirleyen kuantum fiziği, endüstriyel devrimi doğuran klasik fizik gibi,21’inci yüzyılın siyasal, sosyal, ekonomik yapısını değiştirecek NANOTEKNOLOJİ devrimini şekillendirmektedir

Bilgi her türlü gelişmenin, sosyal ve siyasal etkinliklerin temel parametresi haline gelmiştir. Şimdiden ekonomi literatürüne Bilgi Kaynaklı Üretim Ekonomisi(Knowledge Base Economy) terimi yerleşmiştir. Ülkemizin bu önemli değişimi algılayan bilim teknoloji sistemi ile bu gelişimi programlarına yansıtabilen bir siyaset kültürüne sahip değildir.

İnsanlık, çevresi ile bilinçli ilişkiler kurduğu ilk günden itibaren, evreni oluşturan maddenin en küçük yapıtaşları ile uzayın sonsuz derinliklerine gömülen gizemleri anlamaya çalışmıştır. Mikroskobik boyutlarda üretim, moleküler seviyede başlar. İstenilen özelliklere sahip malzemeyi atomik boyutlardan başlayarak elde etmek anlamına gelir. Nano teknoloji 21 inci yüzyılda ülkelerin performanslarını etkileyecek stratejik bir üretim sistemi olmaya namzettir. Nano bir fiziksel büyüklüğün milyarda biri anlamına gelir. Örneğin, bir nanometre bir metrenin milyarda biri kadar bir uzunluğu bir nanosaniye bir saniyenin milyarda biri kadar bir zaman aralığını ifade eder. Bir nanometre insan saçının milyonda biri kadardır ve bu uzunluğa ancak 3 veya 4 tane atom yerleştirilebilir. Atomlar çıplak gözle veya optik mikroskoplarla görülemeyecek kadar küçük yapılardır. Eğer yerküreyi bir futbol topu kadar küçültmek, atomu aynı oranda büyütmek mümkün olsa, atom ancak bir kiraz büyüklüğünde olabilir. Çevremizde gördüğümüz her nesne, çok sayıda atomun bir araya gelmesi ile oluşur. Örneğin küçük bir fincan su içinde 100 milyar çarpı bir katrilyon tane atom bulunur. Nano boyut, maddenin milyarlarca atomdan oluşan yoğun haldeki özellikleri ile kuantum fiziğinin etkin olduğu tek tek atom veya molekülden oluşan yapının sınırı olarak tanımlanır.

Tusanami okyanusun ortasında kendisini fazla fark ettirmez; ancak kıyılara vurduğunda bir felaket olur, ortalığı kasıp kavurur. Dünya, henüz fark edemediği teknolojik bir tusanami, olayına gebedir. Nano teknoloji üretim pazarına bir tusanami dalgasının kıyaya vurması gibi girecektir; önümüzdeki 15-20 sene içinde sosyolojik, politik, ekonomik kavramları alt üst edecektir. Nano teknoloji, birbirini takip eden önemli bilimsel buluşların oluşturduğu yeni bir bilgi paradigması yaratacaktır. Biyologlar ilk canlı hücrenin 3,5 milyar yıl önce oluştuğunu tahmin etmektedirler. Hücre nano boyutta bir biyolojik makineye benzer. Enerji girişi sürdükçe genetik malzeme üretir. Nano teknoloji doğanın bu olağanüstü düzenini örnek alarak üretim yapmayı tasarlamaktadır.

Bilimsel ve teknolojik alanda elde edilen bu gelişmeler hükümetleri ve şirketleri nano teknoloji alanında yatırım yapmaya araştırma laboratuarları kurmaya yöneltmiştir. Nano teknolojinin dayandığı mantık sade ve basittir. Nasıl doğa, atom ve molekülleri kendi fabrikalarında üreterek canlı yaşamı meydana getiriyorsa, nano teknoloji doğanın bu olağanüstü işleyişini örnek alarak geliştireceği teknikler ile atom ve moleküllerden başlayarak ürünlerini meydana getirmeyi amaçlar.

Bilimsel ve endüstriyel devrimi yaşamayan Türk toplumu bedelini bir dünya devleti olan Osmanlı imparatorluğunu kaybederek ödemiştir. Nano-teknoloji, hem fikir hem de yöntem arayışı olarak üniversitelerde doğmuştur ve hızla gelişmektedir. Cumhuriyet Türkiye’si, şayet bu devrimi ıskalarsa, kanımca durum onu gösteriyor, gelecekte siyasi bütünlüğümüz dahi tartışma konusu olur. Üniversiteleri bilimsel kalite ile değil, sadece rektör seçimi ile fark eden ve değerlendiren toplum ve siyasetin ülkemizin geleceğine bir katkı yapması mümkün değildir.

Nano-teknolojinin önümüzdeki 20 sene içersinde yaşantımızda meydana getireceği olası değişimler veya nano-teknoloji rüyasından beklenen gelişmeler bilimsel mantık sınırları içinde kalınarak aşağıda özetlenmiştir

1-Endüstriyel devrimin neden olduğu su, hava, toprak, deniz kirliliği, küresel ısınma gibi

Gezegeni felaketlere sürükleyecek etkinlikler kontrol altına alınacak ve bazıları tamamen önlenecektir.

2-Ormanların tüketim amacıyla yok olmasının önüne geçilecektir.

3-Kanserden, bakteriyel kökenli ve vürüslerin sebep olduğu hastalıklara kadar tedavisi mümkün olmayan pek çok hastalığın tedavisi mümkün hale gelecektir.

3-Beyin, kalp, böbrek gibi kritik organların zaman içinde kayıp olan dokularını yeniden üretebilecek nano-robotlar devreye girecektir.

4-İnsanlık tarihinden beri en büyük hayal olan sağlıklı yaşlanma ve uzun yaşam imkânlarına kavuşacaktır.

5-İlaçları sadece sorunlu bölgelere taşıyabilen nano-robotları kullanır hale gelecektir.

6-İnsülün gibi yaşam için gerekli hormonları üretme kabiliyetini kaybetmiş organlar, nano-robotlar yardımıyla tekrar hormon üretebilme kabiliyetine kavuşacaklardır. Dünya üzerindeki şeker hastalarının sayısı göz önüne alınırsa böyle bir teknolojinin önemi anlaşılır.

7-Çelik kadar dayanıklı ve insan kemiği üreten nano-robotlar yapılacaktır. Kemiklerdeki metal kökenli tranplantosyonlar sona erecektir. İnsan yaşlanmasına rağmen kemiklerinde yük taşıma kaybı olmayacaktır.

8-.Cerrahi müdahaleleri minimuma inecek özel bir hücre cerrahisi uzmanlık alanı doğacaktır.

9-Uzay yolculukları aile bütçeleri ile karşılanabilecek kadar ucuzlayacak, uzayda özel mülkiyet söz konusu olacaktır.

10-Günümüzdeki imalat sanayinin en önemli girdisi olan işçilerin yerini, kendi kendine üretim ve tasarım yapabilen akıllı nano-robotlar alacaktır.

11-Tüketim çeşitlenecek, ucuzlayacak, akıllı tüketim malları piyasa sürülecek, kullanın süreleri uzayacak, imalat sanayi kabuk değiştirecektir.

12-Global yaşam ile birlikte bireysel davranış normları değişime uğrayacaktır

13-Eğitim felsefesi bilgi edinmek yerine yaratıcı kabiliyetler edinmek şeklinde değişecek ve eğitim ömür boyu sürdürülecek bir etkinlik haline dönüşecektir.

14-Dünya üzerindeki enerji kaynaklarının paylaşımından ortaya çıkan gerginlikler yeni enerji teknolojilerinin devreye girmesi ile gevşeyecektir.

15- Bütün bu değişimlere nano-teknoloji ve onun türevleri neden olacaktır.

16-Moleküler boyutta üretilen tranzistörler tüm elektronik ve iletişim teknolojisine hız ve inanılmaz boyutlarda bilgi depolama olanağı sunacaktır.

Mühendislik, tıp ve askeri alanlardaki uygulamalar, nano-teknolojiyi devlet ve özel sektörün ilgi odağı haline getirmiştir. Nano-teknoloji yukarda belirtildiği gibi kuantum fiziği kanunlarının, fizikçiler, mühendisler, kimyacılar tarafından istenilen özelliklerde ürün geliştirmek amacıyla yaptıkları uygulamalar sonucu oluşturdukları bir teknolojidir

Türkiye’nin Koç, Sabancı, zorlu, Eczacıbaşı gibi büyük iş adamları kuracakları nano-teknoloji araştırma laboratuvarları ile bu yarışta bulunmazlarsa yirmi yıl sonra büyük bakkallara halinde kalacaklardır.

Prof. Dr.Cengiz Yalçın

cengiz1934@gmail.com

ABD’de Advenced Cell Technology isimli bir şirket embriyonik kök hücrelerinden kırmızı kan hücresi üretti.Daha önceki çalışmalarında üretilen hücreler bölünemiyordu ve hücreden çekirdeği çıkarılamadığı için vücuttaki kan hücrelerinin birebir aynısı elde edilemiyordu.Ancak son çalışmalarında hücreden çekirdeğini çıkarmayı başaran araştırmacılar aynı zamanda hücreye bol miktarda besin ve büyüme faktörü enjekte ederek hücrenin sağlıklı ve olgunlaşmış alyuvara dönüşebilmesini başardı.
Bu gelişmeyle kan bağışının ilerde tarihe karışabileceğini belirten araştırmacılar,ayrıca az bulunan kan gruplarının ve genel verici olan 0RH- kan grubunun stoğunu arttırarak kan bankalarında yaşanan problemleri çözebileceklerine inanıyor.
Üretilen kan hücreleri oksijeni normal bir kan hücresi gibi taşımalarının yanı sıra,kan bağışıyla bulaşan AIDS,Hepatit gibi hastalıkları da barındırmıyor.

Otuz bin yıl önce nesli tükenmiş, dünya üzerinde 200.000 yıl hakimiyet sürdürdüğü düşünülen Neanderthal ırkına ait kadının fiziksel görünümü oluşturuldu.Fosil kemiklerinden alınan mitokondri DNA’sının gen haritası oluşturularak 2 yıl önce başlatılan çalışma sonucunda vücut yapısı çizilen Neanderthal kadına Taş Devri çizgi filminden esinlenerek Wilma adı verildi.
Uzun yıllar fosil ve kemik kalıntılarının şekillerini inceleyerek nesli tükenmiş türlerin yapılarıyla ilgili bilgi edinmeye çalışan antropologlar ilk defa bir türün DNA’sını inceleme olanağına kavuştu.Teknoloji ve genetik biliminin hızla ilerlemesi tarihte ilk defa sanatçı ve bilim adamlarının bir arada çalıştıkları bir projede yok olmuş bir türün gerçek görüntüsünü elde edebilmelerine imkan sağlamış oldu.

DNA yapılarının ve fosillerinin incelemesiyle elde edinilen bilgileri kullanarak,sanatçı Adrie ve Alfons Kennis kardeşlerin modellediği Neanderthal kadını geniş suratlı ve modern kadından daha kaba görünümlü.