Ankara

Fransa’da yenilenebilir enerji ile ilgili yayımlanan Plein Soleil adlı dergide Türkiye’nin ısısal güneş enerjisi üretiminde dünya dördüncüsü, Avrupa birincisi olduğu belirtildi. 3 ayda bir yayımlanan derginin ocak sayısında Avrupa Termik Güneş Birliği’nin (ESTIF) 2001 yılı verilerine dayandırılarak hazırlanan haberde, Türkiye’nin ısısal güneş enerjisi bakımından, Çin, ABD, ve Japonya’dan sonra 4. sırada yer aldığı kaydedildi.

Habere göre, Çin, yıllık 22400 MWs, ABD 17500 MWs, Japonya 8450MWs ısısal güneş enerjisi üretirken, Türkiye’nin üretimi 5690 MWs oldu.

Türkiye, yıllık ısısal enerji üretimi bakımından Avrupa ülkeleri arasında ise ilk sırada yer aldı.

Almanya, yıllık ısısal güneş enerjisi bakımından Türkiye’den sonra geldi. Almanya yılda 3085 MWs, İsrail 2744 MWs, Yunanistan 2093 MWs, Avusturya 1644 MWs ısısal güneş enerji üretiyor.

Fransa yıllık ısısal güneş enerjisi üretiminde 425 MWs ile 10. 324 MWs ile İspanya 14. sırada yer aldı. Sıralamada İtalya 271 MWs ile 17. İrlanda 2 megawat ile 26. oldu.

Avrupa ülkeleri arasında İsviçre yıllık 331 MWs, Hollanda 255 MWs, İngiltere 178 MWs, Portekiz 172, İsveç 163, Danimarka 104, Belçika 34 MWs, Finlandiya 8 MWs, Norveç de 5 MWs ısısal güneş enerjisi üretiyor.

TÜRKİYE, AVRUPA ÜLKELERİNİ SOLLADI

ODTÜ Mimarlık Fakültesi Öğretim Üyesi ve Güneş Enerjisi Planlama ve Tasarım Birimi Başkanı Doç. Dr. Çetin Göksu, ESTIF’in verilerine göre, bir güneş ülkesi olan Türkiye’nin güneş enerjisi üretiminde dünya devleri ile yarıştığını ifade ederek, “Türkiye, Almanya, Fransa ve İspanya gibi, güneş enerjisi üretiminde büyük atılım yapan ülkelerin toplamından daha fazla Güneş Enerjisi üretiyor” dedi.

Türkiye’nin ısısal güneş enerjisi üretiminin hiçbir araştırma ve teşvik olmadan gerçekleştiğini söyleyen Doç. Dr. Göksu, “Avrupa güneş uzmanlarının ve hükümetlerin uzun yıllardır yaptıkları çalışmalara ve teşviklere rağmen, Türkiye bu ülkeleri solladı. Kyoto Protokolü’nün yürürlüğe girmesiyle birlikte bütün gözler güneş enerjisi üretimine çevrildi. Fransa ve İspanya’da güneş enerjisi üretimini artırmak için kampanyalar düzenleniyor” diye konuştu.

Doç. Dr. Göksu, Türkiye’nin ısısal güneş enerjisi üretimi dışında, güneş pilleri, güneş mimarisi ve güneş enerjili toplu konut gibi alanlarda da Avrupa ve Dünya devlerini geçecek potansiyele sahip olduğuna işaret etti. Göksu, Türkiye’nin güneş enerjisi üretimi için altyapının hazırlanmasında hükümetin destek vermesini istedi.

Amerikan Uzay ve Havacılık Dairesi (NASA) tarafından uzaya gönderilen Aura uydusunun, günlük olarak dünya üzerindeki hava kirliliğini izleme görevine başladığı bildirildi. Aura uydusunun tüm aletlerinin normal çalıştığı ve mühendislerin araçtaki hava sıcaklığı ve kirletici madde konsantrasyonlarının ölçümünde kullanılan bir aygıta ait lensin üzerini kapatan bir maddeyi ortadan kaldırmaya çalıştıkları belirtildi.

NASA’nın Jet Fırlatma Laboratuvarı’ndan bilimadamı Reinhard Beer, hava kirliliğinin yerküre üzerindeki hareketleri hakkında bilgi verecek olan Aura uydusundan alınan verilerin bilimadamlarına kirlenme bölgeleri ve meteorolojik oluşumlar arasındaki karşılıklı etkilişimler hakkında en iyi gözlemi yapma imkanını vereceğini belirtti.

Beer, ABD Başkanı George W. Bush’a iklim değişiklikleriyle sera etkisi yapan gazların kesilmesi yoluyla mücadele edilmesini öngören Kyoto protokolüne uyması ve bu bu yöndeki uluslararası çabalara yeniden dahil olması yönündeki baskıların ardından başlatılan söz konusu projenin hiçbir siyasi gündemle ilişkisi bulunmadığını vurguladı.

Elde edilen verilerin Dünya yüzeyiden başlayarak yukarıya doğru 17 kilometrelik bir alanı kaplayan troposfer tabakasındaki endüstriyel kirletici maddelerin nasıl yayıldığını göstereceğini kaydeden Beer, 875 milyon dolara malolan 5 yıllık projenin, kirlenme tabakalarının nerede biriktiği ve nasıl hareket ettiği konusunda bilimadamlarına ışık tutacağının altını çizdi. Beer, kirlenme tabakalarının nerede biriktiği ve nasıl hareket ettiğinin öğrenilmesi sayesinde, bir gün kimyasal atmosfer tahminleri yapmanın mümkün olacağına işaret etti.

Bir otobüs büyüklüğünde olan ve 15 Haziran’da uzaya fırlatılan Aura uydusu, her 16 günde bir, Dünya üzerinde tam bir izleme yaptıktan sonra mevcut 6 ana kirletici madde konsantrasyonundan 5′ine ait kızılötesi görüntüleri gönderecek.

Amerikalı bilim adamları uzay teknolojisi ve yerdeki güvenlik istasyonlarının yardımıyla büyük kentlerin çevre üzerindeki etkisini araştırdılar. Araştırma sonuçlarına göre metropollerin çevresinde önemli ölçüde daha fazla yağmur düşmekte ve dev kentler hızla büyümekte.

Araştırmacılar bazı mega kentlerin 1990 ve 2000 yılları arasında %25 oranında büyüdüğünü saptamışlar. Goddard Uzay Uçuşları Merkezi’nden Marshall Shepherd ve Utah Üniversitesi’nden Steve Burian’ın Amerikan Jeofizik Birliği’nin konferansında açıkladıkları gibi, Houston ve Atlanta gibi kentlerin rüzgar alan kısımlarına yaz aylarında çok daha fazla yağmur düşüyor.

5,6 derece daha sıcak

Araştırmacılar 1950-1958 ve 1984-1999 yılları arasındaki hava verilerini inceleyerek yağış artışını ortaya koymuşlar. Kentler çevrelerine göre ortalama olarak 5,6 santigrat daha sıcaktır diyor ‘Tropical Rainfall Measuring Mission’ (Tropikal Yağmur Ölçüm Misyonu) uydusundaki uzay yağmur radarını ilk kez kullanan bilim adamları.

Ölçümler kentlerdeki sıcaklık adalarının kentler üzerindeki havanın daha hızlı yükselmesine yol açtığını, farklı yükseklikteki binaların hava akımlarını değiştirdiğini ve kıyı kentlerinde de deniz rüzgarlarıyla karşılıklı etki içine girdiğini gösteriyor. Böylece kentler üzerindeki bulut oluşumu iyice artarak, çevre bölgelerde şiddetli yağışlara yol açmakta.

Kudüs’teki İbrani Üniversitesi araştırmacısı Daniel Rosenfeld de insanlar tarafından salınan aerosollerin de büyük kentlerin çevresindeki yağışları arttırabileceğini buldu. Rosenfeld, minik partiküllerin, üzerinde suyun biriktiği yüzeyler oluşturduklarına inanıyor.

Bu şekilde büyük damlacıkların oluşumu yavaşlıyor ve yağmur sadece kentlerin çevresine düşüyor.

Asfalt sorunu

Georgia Teknoloji Enstitüsü bilim adamlarından Robert Dickonson, kentlerdeki hava kirliliğine bağlı etkilerin olasılıkla tüm dünyayı etkileyecek şekilde çoğaldığını ve özellikle de geniş alanların asfaltlanmasıyla sıcaklık gelişimi ve atık su üzerindeki etkinin küresel iklim modelleri üzerinde önemli ölçüde etkili olduğunu düşünüyor.

Fakat bununla birlikte kentleşmenin hızla artmasına karşın bu gelişmenin küresel iklim üzerindeki etkisi hakkında neredeyse hiçbir şey bilinmiyordu.

Nasa tarafından finanse edilen uzun vadeli bir araştırmayla şimdi Boston Üniversitesi’nden Annemarie Schneider, yalnızca ikinci ve üçüncü dünya ülkelerindeki büyük kentlerin değil, Atlanta, Georgia ve Calgary gibi kuzey Amerikan metropollerinin de 1990-2000 yılları arasında %25 oranında genişlediğini ortaya koydu.

Araştırmacı Nasa’nın Landsat uydusuyla alınan görüntülerden yararlanarak ilginç sonuçlara ulaştı. ‘Şanghay ve Johannesburg gibi kentler çok büyümüş, yeni haritalara ihtiyacımız var’ diyor Schneider.

Bu tür veriler, iklim gelişimi, enerji ve su ekonomisi dışında toplum bilimcilerine küresel nüfus artışının mekanizmaları ve ekonomik etkinliklerin etkileri üzerinde bilgi verebilecek.

Tarım ilacı insanlarda ergenlik dönemini geciktiriyor

Ulusal Gelişim Sağlığı Bilimleri Enstitüsü’nün (National Institute of Environmental Health) bir araştırmasına göre Endosulfan tarım ilacıyla temas eden erkek çocuklar ergenlik dönemini daha geç atlatıyorlar.

Araştırmacılar Hindistan’ın kuzey Kerala bölgesindeki bir çiftliğin yakınında yaşayan çocukları incelemişler. Endosulfan, bazı ülkelerde yasaklanmış olmasına rağmen bazı bölgelerde halen tarım ilacı olarak kullanılmakta deniyor Environmental Health Perspectives dergisindeki yazıda.

Bilim adamlarının açıklamasına göre en az yirmi yıl süreyle Endosulfan uygulanan bölgelerde yaşayan erkek çocukları ergenlik dönemini diğerlerine göre çok daha geç tamamlıyorlar.

Araştırmaya katılan grubun küçük olması nedeniyle erbezi ve cinsel organlardaki bozukluklar gibi dikkat çekici değişimler kesin bir şekilde belirlenememiş.

Ancak tarım ilacının kullanımına son verilmesinden on ay sonra bile bedende hala kalıcı olması bilim adamlarını endişelendirmiş.

Endosulfan Amerika’da artık üretilmemesine rağmen halen her yıl 1000 tonu özellikle kabak, Amerikan fıstığı ve çilek tarlalarında kullanılmakta. Almanya, İsveç, Norveç, Kamboçya, Kolombiya ve Endonezya’da yasaklanmış olan Endosulfan maddesinin diğer 20 ülkedeki kullanımı da yasal olarak kısıtlanmıştır.

Söz konusu tarım ilacı Beosit, Chlortiepin, Cyclodan, Devisulphan, Endocel, Endosol, Hildan, Thifor, Thionex vb markalarla satılmakta. İlacın cilt, solunum yolları mukozası ve gözlere zarar verdiği kanıtlandığı gibi hayvan deneylerinde de zehirlenme sonucunda kramp gibi hareket bozuklukları ortaya çıkmıştır.

Hafif zehirlenmeler kusma ve ishale neden olmakta. İnsandaki semptomlar ise baş ağrısı, konumlama sorunu, kramp ve patolojik EEG değişimleri olarak ortaya çıkıyor. Ayrıca anne sütünü bulaşma olasılığı da söz konusu.