Japonya Ay’a çıkacak

Japonya’nın uzay ajansı JAXA, uzay aracı inşa etmeyi ve ay üzerinde güneş enerjisiyle işleyecek olan insanlı bir araştırma üssü kurmayı planladığını açıkladı. 2015′e kadar tamamlanması beklenen araştırma robotları ise ön hazırlık için Ay’a astronotlardan önce gönderilerek.

JAXA’nın yaptığı açıklamaya göre tüm planların gerçekleştirilmesi için ilk etapta ayrılacak bütçe 57 milyon dolar düzeyinde ve bu miktar sürece paralel bir şekilde 6 katı artabilecek. JAXA’nın yeni planları arasında felaketlere karşı uygulanacak bir uydu projesi de bulunuyor. Bu önlemler, tsunami gibi felaketlerde cep telefonuna sinyal gönderen erken uyarı sistemi, insanlar için yer belirleyiciler ve kurtarma görevleri için kullanılacak kaçış rotası çıkarma gibi projelerden oluşuyor.

Japonya geçmişte daha çok insansız bilimsel araştırmalar üzerinde duruyordu. Fakat geçen sene Japonya’da yaşanan büyük politik değişimle hükümet kendi insanlı uzay programı üzerinde yoğunlaşacağını bildirdi. Japonya her ne kadar uzun bir süredir uzay araştırmaları konusunda planlar yapıyor olsa da 2003 Ekim’inde yörüngeye ilk astronotunu yerleştiren Çin’in gölgesinde bulunuyor. Çin’in bu atılımından bir ay sonra, iki casus uydu taşıyan Japon H-2A roketi, fırlatıldıktan sonra arızalanmış ve atmosferde yok edilmek zorunda kalmıştı.15 ay sonra tekrar deneyen Japonya bu sefer başarılı oldu ve H-2A roketiyle bir iletişim uydusunu yörüngeye oturttu.

Avrupa’nın Mars Express uzay aracı, Kızıl Gezegen’in en büyük uydusu Phobos’un bugüne kadarki en ayrıntılı görüntüsünü çekmeyi başardı. 200 km. uzaktan çekilen ve Phobos’un (Yunanca korku) Mars’a bakan yüzünü gösteren fotoğrafların ekvatordan kuzey kutbuna doğru uzanan olukların kaynağıyla ilgili ipuçları vermesi bekleniyor.

Ağır ağır Mars’a doğru kayan Phobos’un birkaç milyon yıl içinde Mars’a çarpması bekleniyor. 27 X 19 km. boyutlarındaki Phobos, Mars’ın yörüngesindeki en büyük iki uydudan biri. Bu iki uydunun daha küçüğü olan Diemos (dehşet), Phobos’un yarısı kadar ve Mars etrafında daha uzak bir mesafeden dönüyor.

Phobos kendisini aşamalı olarak çarpışma ratosına çeken bir yörüngede sıkışmış durumda. Bilim adamları bu durumu ‘ölüm spirali’ olara adlandırıyor. Günde üç defa Mars’ı turlayan uydu, Kızıl Gezegen’in yüzeyine o kadar yakın ki, Mars’ın bazı bölgelerinden tamamen görülmesi mümkün olmuyor.

Bilim adamları Phobos’un kökeni konusunda bölünmüş durumda. Bazıları Phobos’un başka bir yerden gelerek Mars ‘ın yörüngesine girmiş bir asteroid olduğunu savunurken, bazıları da Phobos ve Deimos’un bir zamanlar Mars’ın yörüngesinde dolaşan dev bir uydunun parçalanmasıyla ortaya çıktığına inanıyor.

Kayalık bir yapıya sahip olan Phobos’un yüzeyi kraterlerle kaplı. Bilim adamları, en gizemli gökcisimlerinden biri olan Phobos’taki olukların sırrını uzun zamandır çözmeye çalışıyor.

Rus bilim adamlarının yakıtsız uçabilen bir uzay aracı üzerinde çalıştıkları bildirildi. Halen geliştirilme aşamasında olan projede uzay aracının motorunda fizikteki bazı yeni ilkeleri uygulanacağı belirtiliyor.

Rusya Federal Uzay Ajansı Başkanı Anatoli Perminov yaptığı açıklamada yakıtsız uzay aracının uzay çalışmalarındaki maliyeti düşüreceğine dikkat çekti. Perminov, Mars’a yolculuk tarihini proje üzerinde çalışan bilim adamlarının verebileceğini ifade etti.

Rus işadamlarının Kazakistan’ın Baykonur üssündeki Zenith Roketi’nin iç donanımıyla ilgili projeye destek verdiğini belirten Perminov, uzay çalışmalarında maddi sıkıntıdan dolayı Avrupa Uzay Ajansı ile ortak çalışma yapmak zorunda kaldıklarını kaydetti.

Güncel araştırmalardan üç tanesi uzaydaki karbondioksit ve mikropların dağılımı üzerine. Dördüncüsü ise dünya benzeri gezegen oranının tasarlanmasına dayanıyor. Eğer İngiliz ve Amerikan bilim adamlarının tahminleri doğruysa uzayda canlı kaynıyor demek!

Cardiff Üniversitesi bilim adamlarından Max Wallis ve Chandra Wickramisinhe’nin yeni teorisi, dünyadaki mikropların uzayda dağılmış oldukları görüşüne dayanıyor.

Araştırmacıların hesaplarına göre organizmalar asteroit çarpışmalarıyla dünyadan ‘koparılarak’ kuyrukluyıldızların donmuş tabakalarına, buralardan da uzayın derinliklerine taşınmış olabilirler.

Teori ‘Monthly Notice of the Royal Astronomical Society’ dergisinde yayınlandı.

Teoriye göre, bu kuyrukluyıldızlar milyonlarca yıl sonra Kuiper kuşağına ulaşıp (Neptün yörüngesinin karşı tarafında bulunan küçük buz ve kaya topaklarının bol olduğu bölge), yaşamı içeren yüklerini diğer kuyruklu yıldızlara aktardı.

Buz topaklarından oluşan bu kuyruklu yıldızlar, düzenli aralıklarla Kuiper kuşağını terk ettikleri için, bazıları yabancı güneş sistemlerine ulaşarak yaşamın tohumunu atmış olabilir, diyorlar tezlerinde.

Ömürleri uzun

Mikroplar, milyonlarca hatta milyarlarca yıl sürecek olsa bile bu tür yolculukları atlatabilir. Sonuçta dünya üzerinde de bir kaya içinde yaklaşık aynı süre dayanabilen mikroplar bulundu.

Dünyamızdan bir kilogram ila bir ton kadar minik organizmanın yabancı güneş sistemlerine taşındığını tahmin eden Wallis ve Wickramasinghe, bir kilo organizmanın bile yeni bir gezegen sistemindeki yaşamı başlatmak için yeterli olduğunu söylüyor.

Wickramasinghe, 2001 yılında dünya atmosferinin dışında bulunan bir bakterinin uzaydaki yaşamın kanıtı olduğunu açıklayarak heyecan yaratmıştı.

Amerika’daki araştırma ekibi de kuyrukluyıldızları yaşamın taşıyıcı araçları olarak kabul ediyor. Harvard Smithsonian Astrofizik Merkezi’nden Matthew Povich’in Science dergisinde dediği gibi, kuyrukluyıldızlar, yaşamın temel maddesini oluşturan karbonu uzayın derinliklerine taşıyabilir.

Gezegenleri saptamıştı

Araştırmacı, güneş gözlemevi Soho’nun kızılötesi spektrometresiyle, Kudo-Fujikawa kuyrukluyıldızında ilk kez karbon iyonları saptamış. İyonlaşmış karbon genelde genç yıldızların çevresindeki gezegen doğum bölgelerinde bulunur.

‘Monthly Notices of the Royal Astronomical Society’ dergisinin son sayısında Bill Napier’in tahmini şöyle: Dünyadan kopan organik malzemeli kaya parçaları uzayda yavaş yavaş aşınıp iyice küçüldüklerinde güneş ışınlarının etkisiyle gezen sistemimizden dışarı atılır. İşte bu nedenli diyor Napier, güneş sistemi ‘uyumakta olan’ mikroplardan oluşan bir biyosferle çevrili olabilir.

Royal Astronomical Society dergisinde araştırmalarını yayımlayan bilim adamlarının aslında son derece ilginç sonuçları var. Bu sonuçlardan birine göreyse yaşam, on milyardan daha kısa bir süre içinde (samanyolunun tahmini yaşı bu kadar) galakside yayılmış olabilir.

Bu da yaşamın galakside son derece geniş alanlara yayıldığını, ancak büyük bir olasılıkla dünya kökenli olmadığı anlamına gelmekte.

Bir adım daha

Amerikalı bilim adamları ise son tasarımlarıyla uzaydaki yaşama biraz daha yaklaştıklarını söylüyor.

Tasarımlar yolculuk eden mikropların sayısız vahalar bulmaları gerektiğini gösterince Washington Üniversitesi’nden Sean Raymond, bir güneş sisteminin oluşumunu bilgisayarda 44 kez tasarlamış.

Icarus dergisindeki yazıda bu senaryoların her biriyle dünya benzeri dört gezegenin saptandığında söz edilmekte.

Ve bunların arasında ise ‘yaşanabilir’ on bir gezegen bulunmuş ki bunlar da güneşlerinin etrafında tıpkı dünyanınkine yakın bir mesafede dönüyorlar.

Bol su var

‘Tasarımlarımız olağanüstü bir gezegen çeşitliliğine işaret ediyor’ diyor Raymond. Bazılar dünyanın yarısı kadar büyüklüğünde ve oldukça kurak, diğerleriyse dünyadan üç misli büyük ve on kat daha fazla su rezervlerine sahip. Okyanusların çevresi, hesaplara göre yıldızlarının dış yörüngelerinde dönen Jüpiter gibi dev gaz gezegenlerinden etkilenmekte. Gaz gezegenleri eliptik yörüngeli olduğunda dünya benzeri gezegenler kurak ama yörüngeler yuvarlak olduğunda iç yörüngede daha sulak bir gezegen görünüyor.

Bilim adamlarının tahminleri doğruysa, güneş sistemimizin çok yakınında bile dünyaya benzer çok sayıda gezegenin varlığı söz konusu olabilir. Bunların önemli bir kısmı ise yaşanabilir bölgede yani suyun sıvı halinde kalabildiği mesafede olabileceği sanılmakta.